{"id":6361,"date":"2024-01-20T08:00:00","date_gmt":"2024-01-20T06:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/iif.gdu.edu.az\/?p=6361"},"modified":"2024-01-20T09:01:52","modified_gmt":"2024-01-20T07:01:52","slug":"20-yanvar-az%c9%99rbaycan-xalqi-ucun-unudulmaz-tarixdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/?p=6361","title":{"rendered":"20 Yanvar Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn unudulmaz tarixdir"},"content":{"rendered":"\n<p>G\u0259ncl\u0259rimiz tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri bilm\u0259lidir. Yax\u0131n tariximizin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 vacib v\u0259zif\u0259dir. 1990-c\u0131 ilin 20 Yanvar faci\u0259si d\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259li v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 oldu\u011fu kimi \u00e7atd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Qan yadda\u015f\u0131m\u0131za \u0259b\u0259di h\u0259kk olunmu\u015f 1990-c\u0131 ilin 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri tariximizin \u00f6z\u00fcnd\u0259 faci\u0259 v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131 ehtiva ed\u0259n unikal s\u0259hif\u0259si, Az\u0259rbaycan\u0131n sonrak\u0131 taleyin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259siri olan d\u00f6n\u00fc\u015f an\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tdir. Bak\u0131da gec\u0259yar\u0131 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t t\u0259tbiq edilmi\u015f, \u0259hali x\u0259b\u0259rdar edilm\u0259mi\u015fdir. F\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin t\u0259tbiqi \u0259haliy\u0259 elan olunanad\u0259k h\u0259rbi qulluq\u00e7ular 82 n\u0259f\u0259ri amans\u0131zcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015f, 20 n\u0259f\u0259ri \u00f6l\u00fcmc\u00fcl yaralam\u0131\u015flar. F\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan edildikd\u0259n sonra is\u0259 yanvar\u0131n 20-d\u0259 v\u0259 sonrak\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 21 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. F\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin elan olunmad\u0131\u011f\u0131 rayonlarda yanvar\u0131n 25-d\u0259 Neft\u00e7ala, yanvar\u0131n 26-da L\u0259nk\u0259randa daha 8 n\u0259f\u0259r q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. \u00dcmumilikd\u0259 131 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, 744 n\u0259f\u0259r yaralanm\u0131\u015f, 841 n\u0259f\u0259r qanunsuz h\u0259bs olunmu\u015f, 200 ev v\u0259 m\u0259nzil, 80 avtoma\u015f\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u0259cili yard\u0131m ma\u015f\u0131nlar\u0131, yand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fcll\u0259l\u0259rin t\u00f6r\u0259tdiyi yan\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131 v\u0259 \u015f\u0259xsi \u0259mlak m\u0259hv edilmi\u015fdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>20 Yanvar faci\u0259si d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n t\u0259\u015fkilatlanmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. Faci\u0259d\u0259n sonra Az\u0259rbaycanda sovet imperiyas\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u0259n\u0259vi v\u0259 sosial dayaqlar\u0131n\u0131 itirdi, \u00f6lk\u0259nin m\u00fcst\u0259qilliyi ideyas\u0131 \u00fcmummilli amala \u00e7evrildi, d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 yeni siyasi tariximizd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq milli faci\u0259mizin tan\u0131d\u0131lmas\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 namin\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259\u015fkilatlanma\u011fa ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan\u0131n suverenliyi, m\u00fcst\u0259qilliyi v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259d\u0259 h\u0259m r\u0259mzi m\u0259nas\u0131, h\u0259m d\u0259 fenomenal rolu oldu. 20 Yanvar faci\u0259sinin yaratd\u0131\u011f\u0131 ictimai-siyasi reall\u0131q s\u00fcqutu yax\u0131nla\u015fan SSR\u0130-d\u0259 v\u0259 soyuq m\u00fcharib\u0259nin bitm\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 beyn\u0259lxalq arenada formala\u015fan geosiyasi situasiya fonunda \u0259vv\u0259lc\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-d\u0259, sonra m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda z\u0259ncirvar\u0131 tarixi prosesl\u0259r\u0259 t\u0259kan verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rin xalq\u0131n tarixi yadda\u015f\u0131nda h\u0259kk olunmas\u0131nda m\u0259d\u0259niyy\u0259tin rolu dan\u0131lmazd\u0131r. \u018fm\u0259kdar r\u0259ssam Arif \u018fl\u0259sg\u0259rovun \u201c20 Yanvar&#8221; tablosu. r\u0259ssam Bayram Qas\u0131mxanl\u0131n\u0131n \u201cFaci\u0259l\u0259rimiz\u201d (triptix), Mikay\u0131l Abdullayevin \u201cNakamlar\u0131n d\u0259fni\u201d, Rasim Babayevin \u201cT\u0259cav\u00fcz\u201d, Arif H\u00fcseynovun \u201cQara ta\u011fl\u0131 nat\u00fcrmort\u201d, Arif \u018fl\u0259sg\u0259rovun \u201c20 Yanvar\u201d, \u0130smay\u0131l \u0130smay\u0131lovun \u201cHaqq t\u0259r\u0259zisi\u201d, Oqtay Quliyevin \u201cMat\u0259m\u201d, Bayram Qas\u0131mxanl\u0131n\u0131n \u201cFaci\u0259l\u0259rimiz\u201d (triptix) r\u0259sml\u0259ri h\u0259sr olunub. Vasif Ad\u0131g\u00f6z\u0259lovun Fikr\u0259t Qocan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 b\u0259st\u0259l\u0259diyi \u201cBir \u015f\u0259rqi de\u201d, Hac\u0131 Xanm\u0259mm\u0259dovun \u201c\u018flimd\u0259 saz\u0131m a\u011flar\u201d, Oqtay R\u0259c\u0259bovun M\u0259mm\u0259d \u0130smay\u0131l\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 b\u0259st\u0259l\u0259diyi \u201cQana d\u00f6n\u0259n q\u0259r\u0259nfill\u0259r\u201d, Emin Sabito\u011flunun B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259nin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 b\u0259st\u0259l\u0259diyi \u201c\u015e\u0259hidl\u0259r a\u011f\u0131s\u0131\u201d, Mehriban \u018fhm\u0259dovan\u0131n M\u0259mm\u0259d Araz\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cAna mill\u0259t, ata mill\u0259t, a\u011flama\u201d, Az\u0259r Zeynalovun \u201cV\u0259t\u0259n haray\u0131\u201d, Ayd\u0131n K\u0259rimo\u011flunun \u2013 \u201cQ\u0259tl g\u00fcn\u00fc\u201d, S\u0259rdar F\u0259r\u0259covun \u201cMat\u0259m haraylar\u0131\u201d simfonik l\u00f6vh\u0259sini, Arif Mirz\u0259yevin \u201cYanvar passionlar\u0131\u201d mat\u0259m messas\u0131n\u0131, Oqtay R\u0259c\u0259bov \u201c\u00c7ingiz\u201d oratoriyas\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259k olar. Az\u0259rbaycan kinematoqraf\u0131nda 20 Yanvar hadis\u0259sin\u0259 \u201cQanl\u0131 Yanvar\u201d, \u201cBoz qurdun haray\u0131\u201d, \u201cAzadl\u0131\u011fa ged\u0259n yollar\u201d, \u201cBak\u0131da insan ovu\u201d, \u201c\u015e\u0259hidl\u0259r v\u0259 qazil\u0259r\u201d, \u201cQanl\u0131 Bak\u0131\u201d, \u201cMat\u0259m\u201d filml\u0259ri ithaf olunub. Hadis\u0259d\u0259n sonra B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259, M\u0259mm\u0259d Aslan, Qabil, X\u0259lil Rza, Fikr\u0259t Qoca v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n elegiyalar\u0131, etiraz ruhlu \u015feirl\u0259ri yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Yaz\u0131\u00e7\u0131-dramaturq Tamara V\u0259liyevan\u0131n \u201cM\u0259nim a\u011f g\u00f6y\u0259r\u00e7inim\u201d tama\u015fas\u0131 1999-cu ild\u0259n m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259t teatrlar\u0131nda s\u0259hn\u0259l\u0259\u015fdirilib.<\/p>\n\n\n\n<p>20 Yanvar hadis\u0259si milli m\u0259fkur\u0259nin inki\u015faf\u0131na t\u0259kan vermi\u015f hadis\u0259dir. 20 Yanvar Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 t\u0259kc\u0259 faci\u0259 deyil, Az\u0259rbaycan\u0131n istiqlal yolunun ilk zirv\u0259si, milli m\u0259fkur\u0259mizin azadl\u0131q ist\u0259yinin oyan\u0131\u015f g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu, uzun ill\u0259r sovet imperiyas\u0131n\u0131n \u0259sar\u0259tind\u0259 ya\u015fayan xalq\u0131n azadl\u0131q s\u0259sini ucaltd\u0131\u011f\u0131, \u00f6z suverenliyi u\u011frunda c\u0259sar\u0259t n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi \u015f\u0259r\u0259fli bir tarixdir.<\/p>\n\n\n\n<p>20 Yanvar cinay\u0259ti Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n irad\u0259sini v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc q\u0131ra bilm\u0259di. Az\u0259rbaycan SSR Ali Soveti R\u0259yas\u0259t hey\u0259tinin s\u0259dri Elmira Qafarova, Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 Bak\u0131 \u015e\u0259h\u0259r Komit\u0259sinin birinci katibi M\u00fcsl\u00fcm M\u0259mm\u0259dov sovet imperiyas\u0131n\u0131n qo\u015fun hiss\u0259l\u0259rinin Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 yeridilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar he\u00e7 bir konkret t\u0259dbir g\u00f6rm\u0259dikl\u0259rin\u0259 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259dikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r kimi \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259suliyy\u0259tin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259mi\u015fl\u0259r. Az\u0259rbaycan SSR kommunist r\u0259hb\u0259rliyinin x\u0259yan\u0259tkar siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f a\u011f\u0131r cinay\u0259t azadl\u0131qsev\u0259r Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n irad\u0259sini q\u0131ra bilm\u0259mi\u015f, onu daha da q\u0259z\u0259bl\u0259ndirmi\u015fdir. Xalq\u0131n Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131na v\u0259 m\u00f6vcud rejim\u0259 qar\u015f\u0131 nifr\u0259ti son h\u0259dd\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f, Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 partiya biletl\u0259rini ataraq onun s\u0131ralar\u0131n\u0131 t\u0259rk etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rin t\u0259f\u0259rr\u00fcatlar\u0131n\u0131 h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 bilm\u0259lidir v\u0259 unutmamal\u0131d\u0131r. 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 birba\u015fa Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin ba\u015f katibi Mixail Qorba\u00e7ovun \u0259mri il\u0259 SSR\u0130 M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi, D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259si v\u0259 Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin qo\u015fun hiss\u0259l\u0259ri Bak\u0131ya v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bir ne\u00e7\u0259 rayonuna yeridilib, dinc \u0259hali a\u011f\u0131r texnikadan v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif tipli silahlardan at\u0259\u015f\u0259 tutularaq k\u00fctl\u0259vi q\u0259tl\u0259 yetirilib. Sovet ordusunun x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rinin v\u0259 daxili qo\u015funlar\u0131n iri kontingentinin Bak\u0131n\u0131 z\u0259bt etm\u0259si x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131q v\u0259 misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f v\u0259h\u015filikl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f h\u0259rbi v\u0259 siyasi cinay\u0259tdir. 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri beyn\u0259lxalq h\u00fcquqi riyakarl\u0131\u011f\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. SSR\u0130 Ba\u015f Prokurorlu\u011funun \u0259dliyy\u0259 polkovniki V.Medvedyevin istintaq qrupu h\u0259rb\u00e7il\u0259rin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259 cinay\u0259t t\u0259rkibi olmamas\u0131 n\u0259tic\u0259sin\u0259 g\u0259ldi v\u0259 20 iyul 1990-c\u0131 il tarixind\u0259 cinay\u0259t i\u015fin\u0259 xitam verilm\u0259si bar\u0259d\u0259 q\u0259rar\u0131 verildi. 100 cildlik istintaq materiallar\u0131n\u0131n 68 cildi Bak\u0131dan Moskvaya, ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 Prokurorlu\u011funa apar\u0131ld\u0131 v\u0259 qaytar\u0131lmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rind\u0259n siyasi d\u0259rsl\u0259r \u00e7\u0131xar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 d\u0259h\u015f\u0259t v\u0259 m\u00fcsib\u0259t\u0259 d\u00fc\u00e7ar etmi\u015f 20 yanvar faci\u0259si b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u0259ks-s\u0259da do\u011furmu\u015f, m\u00fct\u0259r\u0259qqi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin q\u0259z\u0259b v\u0259 hidd\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. Bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rin radiostansiyalar\u0131 da yanvar faci\u0259si haqq\u0131nda h\u0259rt\u0259r\u0259fli informasiya verir v\u0259 imperiya q\u00fcvv\u0259l\u0259rini l\u0259n\u0259tl\u0259yirdi. Sivil d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n f\u0259rqli olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi r\u0259hb\u0259rliyi n\u0259inki istefaya getm\u0259mi\u015f, h\u0259tta bel\u0259 bir m\u0259qamda susma\u011f\u0131 daha \u00fcst\u00fcn tutmu\u015fdur. Xalq\u0131n\u0131n \u015f\u0259hidl\u0259r verdiyi faci\u0259li g\u00fcnl\u0259rd\u0259, o bu faci\u0259y\u0259 r\u0259smi b\u0259yanatla m\u00fcnasib\u0259tini bildirm\u0259mi\u015f, xalq\u0131n q\u0259z\u0259bind\u0259n qorxaraq \u015f\u0259hidl\u0259rin d\u0259fn m\u0259rasimind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259mi\u015f, yas i\u00e7ind\u0259 olan xalq\u0131na ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bel\u0259 verm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri eyni zamanda Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f siyasi terror kimi d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. \u0130\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259ti il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n suverenliyin\u0259 q\u0259sd etmi\u015f, xalq h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131 bo\u011fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259dnam kommunist ideologiyas\u0131 libas\u0131nda k\u00f6hn\u0259 imperiya iddialar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 20 Yanvar faci\u0259sini t\u0259\u015fkil etmi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131, Sovet d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 h\u00f6kum\u0259ti r\u0259hb\u0259rliyinin, \u015f\u0259xs\u0259n Mixail Qorba\u00e7ovun Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 a\u011f\u0131r cinay\u0259t t\u00f6r\u0259tdiyi dan\u0131lmaz faktd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Gecikmi\u015f etiraflar fayda verm\u0259z. Q\u0259rar\u0131 ver\u0259n ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin sabiq r\u0259hb\u0259ri Mixail Qorba\u00e7ov sonradan guya etiraf etmi\u015fdi: \u201cBak\u0131da f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan etm\u0259k v\u0259 oraya qo\u015fun g\u00f6nd\u0259rm\u0259k m\u0259nim siyasi h\u0259yat\u0131m\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259hvi idi\u201d. Qorba\u00e7ov s\u0259hv yox, cinay\u0259t etmi\u015f, SSR\u0130 Konstitusiyas\u0131n\u0131n 119-cu, Az\u0259rbaycan SSR Konstitusiyas\u0131n\u0131n 71-ci madd\u0259l\u0259rini kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri eyni zamanda beyn\u0259lxalq cinay\u0259t kimi d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. XX \u0259srd\u0259 totalitarizmin t\u00f6r\u0259tdiyi \u0259n qanl\u0131 terror aktlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda 20 Yanvar cinay\u0259ti d\u0259 var. Bu, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t v\u0259 in\u00acsanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f d\u0259h\u015f\u0259tli \u0259m\u0259l idi. Dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n c\u0259za t\u0259dbirl\u0259ri zaman\u0131 1949-cu ilin Cenevr\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n, Beyn\u0259lxalq H\u0259rbi Tribunal\u0131n \u018fsasna\u00acm\u0259sinin, Beyn\u0259lxalq \u0130nsan haqlar\u0131 B\u0259yannam\u0259\u00acsinin, insan haqlar\u0131na dair dig\u0259r beyn\u0259l\u00acxalq aktlar\u0131n \u00e7oxsayl\u0131 m\u00fcdd\u0259a\u00aclar\u0131 pozulmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin m\u0259rdliyi v\u0259 siyasi irad\u0259si say\u0259sind\u0259 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri \u00f6z h\u00fcquqi v\u0259 siyasi qiym\u0259tini alm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259n qanl\u0131 faci\u0259y\u0259 ilk siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259ti ver\u0259n, t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259y\u0259r\u0259k Sovet hakimiyy\u0259tinin bu \u0259m\u0259lin\u0259 etiraz ed\u0259n \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev oldu. 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 21-d\u0259 Sovet rejiminin qada\u011falar\u0131na r\u0259\u011fm\u0259n, h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda qoyaraq Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin\u0259 g\u0259l\u0259n Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev qanl\u0131 faci\u0259nin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda ittiham etdi, if\u015faedici v\u0259 c\u0259sar\u0259tli bir b\u0259yanat verdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rin\u0259 ilk h\u00fcquqi qiym\u0259tin verilm\u0259si \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi irad\u0259sinin n\u0259tic\u0259sidir. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n Ali M\u0259clisi 20 Yanvar faci\u0259sin\u0259 ilk siyasi qiym\u0259t ver\u0259n 21 noyabr 1990-c\u0131 il tarixli q\u0259rar q\u0259bul etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rin\u0259 siyasi qiym\u0259t ilk d\u0259f\u0259 Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n verildi. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00f6vr\u00fcn m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyin\u0259 v\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259si i\u015fl\u0259rin \u00e7oxlu\u011funa baxmayaraq, tariximizin \u015fanl\u0131 v\u0259 qanl\u0131 s\u0259hif\u0259si say\u0131lan 20 Yanvar faci\u0259sinin ba\u015fverm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri v\u0259 g\u00fcnahkarlar\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 d\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu. M\u0259hz \u00dcmummilli liderimizin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259ri il\u0259 1994-c\u00fc ilin mart ay\u0131n\u0131n 29-da parlament \u201c1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 20-d\u0259 Bak\u0131da t\u00f6r\u0259dilmi\u015f faci\u0259li hadis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda\u201d Q\u0259rar q\u0259bul etdi. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259, 20 Yanvar faci\u0259si m\u0259hz Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin prinsipial v\u0259 ard\u0131c\u0131l m\u00fcbariz\u0259sind\u0259n sonra \u00f6z siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259tini ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 xalq\u0131 \u00f6z \u015f\u0259hidl\u0259rini unutmur. 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rin n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u015f\u0259hid olmu\u015f ail\u0259l\u0259rin sosial v\u0259ziyy\u0259ti daim d\u00f6vl\u0259tin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. 1990-c\u0131 ilin 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri zaman\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi u\u011frunda \u00e7ox sayda \u015f\u0259hid verdi. Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin dediyi kimi, \u201cAz\u0259rbaycan bu m\u00fcbariz o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131n\u0131n \u015f\u00fcca\u0259tini daim y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirir, onlar\u0131n ruhuna ehtiram g\u00f6st\u0259rir, xatir\u0259sini h\u0259r zaman uca tutur\u201d. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin F\u0259rman\u0131 il\u0259&nbsp; &#8220;20 Yanvar \u015e\u0259hidi&#8221; f\u0259xri ad\u0131 t\u0259sis edilib. Prezident&nbsp; \u0130lham \u018fliyevin u\u011furlu sosial siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 sosial m\u00fcdafi\u0259 sistemi formala\u015f\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti 20 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rin xatir\u0259sini daim uca tutur. Ulu \u00f6nd\u0259rimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin yolunu u\u011furla davam etdir\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259rin xatir\u0259sinin uca tutulmas\u0131na, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin yoluna qoyulmas\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rir, h\u0259r il yanvar\u0131n 20-d\u0259 \u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131n\u0131 ziyar\u0259t ed\u0259r\u0259k \u201c\u018fb\u0259di m\u0259\u015f\u0259l\u201d abid\u0259 kompleksinin \u00f6n\u00fcn\u0259 \u0259klil qoyur.<\/p>\n\n\n\n<p>20 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rin ail\u0259l\u0259rin\u0259 qay\u011f\u0131 daim d\u00f6vl\u0259tin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. Prezident \u0130lham \u018fliyev 1990-c\u0131 ilin yanvar\u0131nda \u015f\u0259hid olmu\u015f o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131m\u0131z\u0131n xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si, adlar\u0131n\u0131n uca tutulmas\u0131, onlar\u0131n ail\u0259l\u0259rinin, \u00f6vladlar\u0131n\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259sinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n 19 yanvar 2006-c\u0131 il tarixli \u201c20 Yanvar \u015f\u0259hidinin ail\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 ayl\u0131q t\u0259qa\u00fcd verilir. T\u0259qa\u00fcd\u00fcn m\u0259bl\u0259\u011fi 2021-ci il yanvar\u0131n 1-d\u0259n 300 manatdan 500 manatad\u0259k art\u0131r\u0131ld\u0131. M\u0259hz Az\u0259rbaycan Prezidentinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131nda t\u0259mir v\u0259 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131b. Bundan ba\u015fqa, Bak\u0131n\u0131n Yasamal rayonundak\u0131 \u201c20 Yanvar\u201d dair\u0259sind\u0259, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi v\u0259 M\u00fcz\u0259ff\u0259r H\u0259s\u0259nov k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rinin k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 Qanl\u0131 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin xatir\u0259sin\u0259 ucald\u0131lm\u0131\u015f memorial abid\u0259 kompleksi in\u015fa olunub.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ucar-ih.gov.az\/storage\/files\/images\/20%20Y%201.jpg\" alt=\"\"\/><figcaption><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ucar-ih.gov.az\/storage\/files\/images\/20210120_101413.jpg\" alt=\"\">Iqtisadiyyat v\u0259 idar\u0259etm\u0259 fak\u00fclt\u0259sinin kollektivi olaraq 20 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin xatir\u0259sini daim uca tutur v\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 an\u0131r\u0131q.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"960\" src=\"http:\/\/iif.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0808f73b-d6a3-4fd8-bb96-2293914878f8-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6363\" srcset=\"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0808f73b-d6a3-4fd8-bb96-2293914878f8-1.jpg 1280w, https:\/\/iif.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0808f73b-d6a3-4fd8-bb96-2293914878f8-1-768x576.jpg 768w, https:\/\/iif.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0808f73b-d6a3-4fd8-bb96-2293914878f8-1-960x720.jpg 960w, https:\/\/iif.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0808f73b-d6a3-4fd8-bb96-2293914878f8-1-480x360.jpg 480w, https:\/\/iif.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0808f73b-d6a3-4fd8-bb96-2293914878f8-1-320x240.jpg 320w, https:\/\/iif.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0808f73b-d6a3-4fd8-bb96-2293914878f8-1-240x180.jpg 240w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Allah r\u0259hm\u0259t el\u0259sin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0259ncl\u0259rimiz tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri bilm\u0259lidir. Yax\u0131n tariximizin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 vacib v\u0259zif\u0259dir. 1990-c\u0131 ilin 20 Yanvar faci\u0259si d\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259li v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 oldu\u011fu kimi \u00e7atd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Qan yadda\u015f\u0131m\u0131za \u0259b\u0259di h\u0259kk olunmu\u015f 1990-c\u0131 ilin 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri tariximizin \u00f6z\u00fcnd\u0259 faci\u0259 v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131 ehtiva ed\u0259n unikal s\u0259hif\u0259si, Az\u0259rbaycan\u0131n sonrak\u0131 taleyin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259siri olan d\u00f6n\u00fc\u015f an\u0131d\u0131r. 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":6363,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6361","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6361","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6361"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6361\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6364,"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6361\/revisions\/6364"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}