{"id":6397,"date":"2024-02-26T09:08:00","date_gmt":"2024-02-26T07:08:00","guid":{"rendered":"http:\/\/iif.gdu.edu.az\/?p=6397"},"modified":"2024-02-23T15:12:57","modified_gmt":"2024-02-23T13:12:57","slug":"xocali-faci%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/?p=6397","title":{"rendered":"XOCALI FAC\u0130\u018fS\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p>1988-ci ild\u0259n ba\u015flam\u0131\u015f Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259n faci\u0259li, tarixd\u0259 analoqu \u00e7ox az olan hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri&nbsp;\u2013&nbsp;Qaraba\u011f\u0131n \u0259n q\u0259dim insan m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259n biri olan Xocal\u0131da ba\u015f vermi\u015f soyq\u0131r\u0131m olmu\u015fdur. Xocal\u0131 faci\u0259si XX \u0259srin \u0259n&nbsp;d\u0259h\u015f\u0259tli v\u0259 \u0259n q\u0259ddarcas\u0131na t\u00f6r\u0259dilmi\u015f Xat\u0131n, Xirosima faci\u0259l\u0259ri il\u0259 eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 durur.<\/p>\n\n\n\n<p>Xocal\u0131 Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n 14 km \u015fimal-\u015f\u0259rqd\u0259 yerl\u0259\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>1992-ci ilin qanl\u0131 faci\u0259sin\u0259 kimi Xocal\u0131da 7 min \u0259hali ya\u015fay\u0131rd\u0131. M\u0259lum hadis\u0259l\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Erm\u0259nistandan, qon\u015fu Xank\u0259ndind\u0259n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n did\u0259rgin sal\u0131nm\u0131\u015f xeyli az\u0259rbaycanl\u0131 v\u0259 1989-cu ild\u0259 F\u0259rqan\u0259d\u0259n qovulmu\u015f m\u0259hs\u0259ti t\u00fcrkl\u0259ri d\u0259 burada m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015fd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 h\u0259rbi alay\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 silahs\u0131z v\u0259 k\u00f6m\u0259ksiz Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 h\u00fccum etmi\u015fl\u0259r. \u018fvv\u0259lc\u0259 \u015f\u0259h\u0259r d\u00f6rd t\u0259r\u0259fd\u0259n erm\u0259ni qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259hat\u0259 olunmu\u015f, sonra is\u0259 Xocal\u0131ya artilleriya v\u0259 a\u011f\u0131r h\u0259rbi texnikadan g\u00fccl\u00fc v\u0259 amans\u0131z at\u0259\u015f a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, az bir vaxt \u0259rzind\u0259 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 yan\u011f\u0131n ba\u015f vermi\u015f, \u015f\u0259h\u0259r tamamil\u0259 alova b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fcr. \u015e\u0259h\u0259rin m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri v\u0259 yerli \u0259hali buran\u0131 t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olmu\u015flar. Fevral\u0131n 26-s\u0131 s\u0259h\u0259r saat 5-\u0259 kimi \u015f\u0259h\u0259r erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt edilmi\u015fdir.&nbsp;Bir gec\u0259nin i\u00e7\u0259risind\u0259 q\u0259dim Xocal\u0131 yerl\u0259-yeksan edilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259h\u0259ri t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olan \u0259hali da\u011flara, me\u015f\u0259l\u0259r\u0259 qa\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259 silahl\u0131 erm\u0259nil\u0259r dinc \u0259halini g\u00fcll\u0259l\u0259mi., onlara amans\u0131z divan tutmu\u015fdular. Bel\u0259likl\u0259, soyuq, qarl\u0131 fevral gec\u0259sind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0131z-g\u0259lin \u0259sir d\u00fc\u015fd\u00fc, girov g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. N\u0259 q\u0259d\u0259r insan erm\u0259ni silah\u0131ndan yay\u0131n\u0131b me\u015f\u0259l\u0259r\u0259, da\u011flara qa\u00e7salar da, onlar\u0131n \u00e7oxu soyuqdan, \u015faxtadan m\u0259hv oldu\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Cinay\u0259tkar erm\u0259ni qo\u015funlar\u0131n\u0131n v\u0259h\u015filiyi n\u0259tic\u0259sind\u0259 Xocal\u0131 \u0259halisind\u0259n 613 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, 487 n\u0259f\u0259r \u015fik\u0259st olmu\u015f, 1275 n\u0259f\u0259r dinc sakin \u2014 qocalar, u\u015faqlar, qad\u0131nlar \u0259sir g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k a\u011flas\u0131\u011fmaz erm\u0259ni z\u00fclm\u00fcn\u0259, t\u0259hqir v\u0259 h\u0259qar\u0259tl\u0259rin\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015flar. 150 n\u0259f\u0259rin taleyi h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u0259lum deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u0259sl soyq\u0131r\u0131m idi. Xocal\u0131da \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f 613 n\u0259f\u0259rd\u0259n 106 n\u0259f\u0259ri qad\u0131n, 63 n\u0259f\u0259ri u\u015faq, 70 n\u0259f\u0259ri qocad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Xocal\u0131 faci\u0259sind\u0259 8 ail\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 m\u0259hv edilmi\u015f, 24 u\u015faq h\u0259r iki valideynini, 130 u\u015faq is\u0259 valideynl\u0259rind\u0259n birini itirmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu cinay\u0259td\u0259 56 n\u0259f\u0259r x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla v\u0259 amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. Onlar diri-diri yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ba\u015flar\u0131 k\u0259silmi\u015f, \u00fczl\u0259rinin d\u0259risi soyulmu\u015f, k\u00f6rp\u0259 u\u015faqlar\u0131n g\u00f6zl\u0259ri \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f, s\u00fcng\u00fc il\u0259 hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131n qar\u0131nlar\u0131 yar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nil\u0259r, h\u0259tta meyitl\u0259ri d\u0259 t\u0259hqir etmi\u015fl\u0259r\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 onun d\u00f6vl\u0259ti Xocal\u0131 faci\u0259sini he\u00e7 vaxt unutmur v\u0259 unutmayacaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev 1 mart 1994-c\u00fc ild\u0259 bu haqda x\u00fcsusi F\u0259rman vermi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisinin Q\u0259rar\u0131 il\u0259 26 fevral &#8220;Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 milli mat\u0259m g\u00fcn\u00fc&#8221; elan olunmu\u015f, bu bar\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara m\u0259lumat verilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>25 fevral 1997-ci ild\u0259 &#8220;Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sin\u0259 s\u00fckut d\u0259qiq\u0259si elan edilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221; ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n F\u0259rman verilmi\u015fdir. H\u0259r il 26 fevralda \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 &#8220;Xocal\u0131 Soyq\u0131r\u0131m\u0131&#8221; il\u0259 \u0259laq\u0259dar xalqa m\u00fcraci\u0259t edir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"403\" src=\"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/0012.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6398\" srcset=\"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/0012.jpg 600w, https:\/\/iif.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/0012-240x160.jpg 240w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1988-ci ild\u0259n ba\u015flam\u0131\u015f Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259n faci\u0259li, tarixd\u0259 analoqu \u00e7ox az olan hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri&nbsp;\u2013&nbsp;Qaraba\u011f\u0131n \u0259n q\u0259dim insan m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259n biri olan Xocal\u0131da ba\u015f vermi\u015f soyq\u0131r\u0131m olmu\u015fdur. Xocal\u0131 faci\u0259si XX \u0259srin \u0259n&nbsp;d\u0259h\u015f\u0259tli v\u0259 \u0259n q\u0259ddarcas\u0131na t\u00f6r\u0259dilmi\u015f Xat\u0131n, Xirosima faci\u0259l\u0259ri il\u0259 eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 durur. Xocal\u0131 Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n 14 km \u015fimal-\u015f\u0259rqd\u0259 yerl\u0259\u015fir. 1992-ci ilin qanl\u0131 faci\u0259sin\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":6398,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6397","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6397","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6397"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6399,"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6397\/revisions\/6399"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}